Kort samengevat: in oktober 2026 heeft Vlaanderen nog de kmo-portefeuille voor AI-opleidingen tot 1 januari 2027, plus Start AI en de ontwikkelingsprojecten van VLAIO. Brussel heeft Innoviris, met GENAI en innovatiecheques. In Nederland dekken de MIT-tender rond AI (ronde 2026 gesloten), de WBSO en de SLIM-subsidie ontwikkeling en opleiding. De meeste regelingen betalen leren of ontwikkelen, niet het abonnement op een tool.
De meeste regelingen richten zich op kleine en middelgrote bedrijven, en daar blijft het gebruik van AI achter. Volgens Eurostat gebruikte in 2025 17 procent van de kleine bedrijven in de EU AI, tegenover 55 procent van de grote. De cijfers gaan over bedrijven met 10 of meer werknemers.
Wat verandert er in Vlaanderen?
In Vlaanderen betaalt de kmo-portefeuille in 2026 nog een deel van een AI-opleiding terug, maar vanaf 1 januari 2027 kun je geen nieuwe steun meer aanvragen. VLAIO, het Agentschap Innoveren & Ondernemen, voert de regeling uit.
Met de kmo-portefeuille krijg je een deel van de kosten van een opleiding of advies terug. Sinds 1 februari 2026 kun je er advies alleen nog mee betalen als het over cybersecurity gaat. Opleidingen blijven mogelijk binnen acht thema’s, waaronder digitalisering. Een klein bedrijf krijgt 30 procent steun, een middelgroot bedrijf 20 procent. Voor cybersecurity is dat 45 en 35 procent. Het plafond is € 7.500 per jaar.
De Vlaamse Regering zet de regeling stop. Volgens een nieuwsbericht van VLAIO van 1 oktober 2026 kun je vanaf 1 januari 2027 geen nieuwe steun meer aanvragen. In 2026 kan het nog, zolang het jaarbudget niet op is. Plan je dit jaar nog een AI-opleiding voor je team? Ga dan nu na of die binnen de voorwaarden valt.
Wie verder wil dan een opleiding, kan kijken naar Start AI, een programma binnen het Vlaams Industrie Partnerschap. Een AI- en data-expert werkt drie dagen met je bedrijf aan je processen en gegevens. Samen zoeken jullie de eerste haalbare stappen. Dankzij Europese financiering kun je daar onder gunstige voorwaarden aan deelnemen. Voor opleidingen bundelt de Vlaamse AI Academie (VAIA) het aanbod van universiteiten, hogescholen en werkgeversorganisaties. Een overzicht van de Vlaamse steun voor AI, met verwijzingen naar VLAIO en partners, staat op de AI-site van de Vlaamse overheid.
Ontwikkel je zelf iets nieuws, zoals een eigen AI-model of eigen software? Dan heeft VLAIO ook ontwikkelingsprojecten. Volgens het VLAIO-overzicht van AI-subsidies dekken die 25 tot 50 procent van de aanvaarde kosten, met een minimale steun van € 25.000. Onderzoeksprojecten krijgen 25 tot 60 procent, met een minimum van € 100.000. Beide zijn bedoeld voor echt ontwikkel- of onderzoekswerk, niet om een bestaande tool in gebruik te nemen.
En in Brussel en Wallonië?
In Brussel financiert Innoviris AI-projecten en begeleidt hub.brussels bedrijven. In Wallonië bestaan de chèques-entreprises, met onder meer een cheque voor een digitale doorlichting.
Innoviris, het Brusselse agentschap voor onderzoek en innovatie, heeft een programma voor generatieve AI: GENAI. Het ondersteunt een haalbaarheidsstudie en een proof of concept, met een maximumbudget van € 80.000 per project. Een klein of middelgroot bedrijf in Brussel kan daarnaast innovatiecheques tot € 10.000 krijgen. Daarmee laat je een idee testen door een onderzoekscentrum. Voor bredere begeleiding, onder meer bij digitale transformatie, is er hub.brussels. In Wallonië begin je bij de chèques-entreprises. Voorwaarden en bedragen verschillen per gewest. Begin dus bij het loket van het gewest waar je bedrijf gevestigd is.
Welke subsidies voor AI bestaan er in Nederland?
In Nederland is de belangrijkste subsidie voor AI de MIT-tender voor gezamenlijk AI-ontwikkelwerk door kleine en middelgrote bedrijven. De ronde van 2026 is gesloten.
RVO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, voert de meeste landelijke regelingen uit, ook de MIT-regeling voor R&D-samenwerkingsprojecten rond AI. Die is bedoeld voor kleine en middelgrote bedrijven die samen met andere bedrijven iets nieuws ontwikkelen met AI: een product, proces of dienst. In 2026 liep de aanvraagperiode van 7 april tot 26 mei, met een totaalbudget van € 3.550.000. Een bestaande AI-tool aanschaffen of een agent laten inrichten valt daar niet onder. Het gaat om echt ontwikkelwerk.
Hetzelfde geldt voor de WBSO, een fiscale regeling voor speur- en ontwikkelingswerk. Die helpt als je zelf nieuwe software of technologie ontwikkelt, niet als je bestaande software in gebruik neemt. De WBSO vergoedt een deel van de loonkosten van dat werk: in de eerste schijf 36 procent, voor starters 50 procent. Aanvragen voor 2026 kon je tot 30 september indienen. Volgens RVO blijven de tarieven in 2027 gelijk. Voor opleiding en ontwikkeling van personeel bestaat de SLIM-subsidie. De SLIM mkb-subsidie kon je in 2026 tot 7 september aanvragen. De SLIM-scholingssubsidie voor praktijkgerichte opleidingen in sectoren zoals techniek en ICT staat voor werkgevers nog open tot 31 december 2026. Een totaaloverzicht, ook van provinciale en Europese regelingen, vind je in de subsidiewijzer van Ondernemersplein.
Voor heel Europa, dus ook voor België en Nederland, bestaan daarnaast de European Digital Innovation Hubs. Die regionale centra helpen bedrijven met advies, opleiding en een gratis digitale scan. Zo ziet het landschap er in oktober 2026 uit:
